Carhistory.gr Logo
  » sportscars » Lotus Cars
Lotus Cars
sportscars
Η Lotus γεννήθηκε στους αγώνες, με τρόπο που στην εποχή μας θα χαρακτηριζόταν ταπεινός, αφού το πρώτο πεδίο δράσης του ιδρυτή της Colin Chapman ήταν το γκαράζ του πατρικού του στo Bόρειο Λονδίνο. 

Πτυχιούχος δομικής μηχανικής τότε, στα χρόνια μετά τον πόλεμο ασχολήθηκε με την προώθηση του αλουμινίου ως βιώσιμου δομικού υλικού για κτίρια. Ύστερα από ένα πέρασμα από τη RAF, όπου έμαθε να πετάει, καταπιάστηκε με την κατασκευή ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου. Το 1948 προέκυψε η «Mk1», ένα σπορ διθέσιο που βασιζόταν στο Austin Seven, με το οποίο ο Κόλιν συμμετείχε με επιτυχία σε τοπικούς αγώνες. Την ίδια χρονιά ξεκίνησε και την εταιρεία, που θα γινόταν διάσημη σε όλο τον κόσμο. Ποτέ δεν αιτιολόγησε την προέλευση της ονομασίας της, όμως το επικρατέστερο σενάριο αναφέρει πως προερχόταν από το υποκοριστικό της Hazel Williams, με την οποία ο δεσμός του κατέληξε σε γάμο («lotus blossom, το άνθος του λωτού). Με τα χρηματικά έπαθλα που είχε αποκομίσει, συν τις οικονομίες της Hazel, o Tσάπμαν παρουσίασε τη «Mk2»με κινητήρα της Ford για τους αγώνες «trials» της εποχής. Ύστερα, τα πράγματα πήραν το δρόμο τους: το πρώτο μονοθέσιο των 750 κ.εκ. ήρθε το 1951, ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα η «Mk6» (το πρώτο αγωνιστικό παραγωγής της Lotus) είχε ήδη κατασκευαστεί σε 100 μονάδες, που πουλήθηκαν σε ιδιωτικές αγωνιστικές ομάδες και οδηγούς. Το 1957 η εταιρεία έκανε την πρώτη της επανάσταση (θα ακολουθήσουν άλλες τέσσερις, στη F1, με τις Mk 25, 49, 72 και 79), παρουσιάζοντας το διθέσιο open-top «Mk7», που έμεινε στη γκάμα της για 15 χρόνια και παραμένει ενεργό με τα δεκάδες αντίγραφά του (παράγεται ακόμη, κατόπιν αδείας, από την Caterham). Μέσα σε ελάχιστα χρόνια η Lotus είχε κατακτήσει το κοινό των αγώνων στη Γηραιά Αλβιόνα, έχοντας μια προσβάσιμη σε κόστος κατασκευαστική πρόταση σε κάθε κατηγορία, η οποία έφερνε νίκες στους πελάτες της. Με αυτή την «αύρα» ως εχέγγυο έφτασε μέχρι την πόρτα της F1, όπου έλαβε μέρος για πρώτη φορά το 1958...

The authentic 60's
Από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '50 ο Τσάπμαν ανίχνευσε την ανάγκη ανάπτυξης ξεχωριστών μοντέλων παραγωγής, η πώληση των οποίων θα του εξασφάλιζε κέρδη και κεφάλαια για τους αγώνες. Πίστευε πως με ένα ελαφρύ πλαίσιο και μικρού κυβισμού κινητήρες, μπορείς να κτίσεις ένα πολύ ευχάριστο στην οδήγησή του σπορ αυτοκίνητο, χωρίς να είναι απαραίτητες οι εξωφρενικές τελικές ταχύτητες και οι ακραίες επιταχύνσεις. Αυτή την ανάγκη ήρθαν να καλύψουν τα τρία πρώτα σπορ μοντέλα της εταιρείας, τα οποία τη χαρακτήρισαν εξωαγωνιστικά για τα επόμενα είκοσι χρόνια. Η αρχή έγινε με την πρώτη Elite (1957), που με κινητήρα 1.200 κ.εκ. της Coventry-Climax ισχύος81 ως 105 ίππων,μπορούσε να πιάσει τα 185 χλμ./ώρα στο δρόμο και με το αγωνιστικό της «κοστούμι» να νικήσει έξι φορές την κλάση της στο Λε Μαν. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η Elan πρώτης γενιάς, που παρουσιάστηκε το 1962 και η roadster εκδοχή της αποτέλεσε ύστερα τον «οδηγό» για το εξαιρετικά επιτυχημένο Μazda «MX-5». Κινητήρας της ήταν ο 4κύλινδρος «Twin-Cam» της Ford των 106 ίππων, ο οποίος κατασκευαζόταν στο Κent και είχε δεχτεί τις παρεμβάσεις του οίκου Cosworth. Το μοντέλο αυτό αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη επιτυχία της Lotus, αφού κατασκευάστηκε σε 17.000 μονάδες μένοντας στην παραγωγή μέχρι το 1975 (η Elite αρίθμησε 1.050). Στον αγωνιστικό τομέα οι επιτυχίες του ήταν πολλές, με την έκδοση των 160-175 ίππων που οδηγήθηκε στις νίκες από τους Τζιμ Κλαρκ και Τζάκι Στιούαρτ. Η εταιρεία δεν συμμετείχε επίσημα με αυτό στους αγώνες, αλλά μέσω ιδιωτικών ομάδων, με πιο ξακουστή την «Rob Walker Team». Έχοντας καταξιωθεί ως εξελικτής κινητήρων (Lotus Engineering) μέσω των επιτυχιών της Cortina-Lotusστα ευρωπαϊκά ράλλυ και στο Βρετανικό Πρωτάθλημα Αυτοκινήτων Τουρισμού, αλλά και με πρόσφατη ακόμη τη νίκη στην Ινδιανάπολη, το 1966 παρουσίασε την Europa. Mε τον κινητήρα του Renault 16 τοποθετημένο στο κέντρο, το σχεδόν τραπεζοειδούς σχήματος sport coupe σημείωσε εμπορική επιτυχία και έμεινε στην παραγωγή μέχρι το 1975, αριθμώντας 9.000 μονάδες. Την τελευταία τετραετία της σταδιοδρομίας του δέχτηκε και αυτό τον «πειραγμένο» από τη Lotustwin-cam της Cosworth, ανεβάζοντας την ισχύ του στους 126 ίππους. 

Από το ζενίθ στο ναδίρ...
Στο ξεκίνημα της δεκαετίας του '70 η Lotus ήταν μια παγκόσμια καταξιωμένη εταιρεία, με τον Κόλιν Τσάπμαν να βλέπει το όνειρό του να παίρνει σάρκα και οστά (έγινε πολυεκατομμυριούχος). Το 1976 η Europa αντικαταστάθηκε από ένα διαφορετικής σχεδιαστικής φιλοσοφίας αυτοκίνητο, που ονομάατηκε Esprit (το πρώτο γράμμα όλων των Lotus ήταν πάντα το Ε, αλλά ο Κόλιν ούτε γι αυτό έδωσε ποτέ μια εξήγηση). Το gran turismo μοντέλο, που έγινε διάσημο διαμορφωμένo ως υποβρύχιο στην ταινία του James Bond «η κατάσκοπος που με αγάπησε», αρίθμησε πέντε σειρές παραγωγής και έμεινε στην ενεργό δράση ως το 2004. Τη δεκαετία εκείνη η εταιρεία παρουσίασε και άλλα μοντέλα, όμως τα πράγματα στην αγορά είχαν αλλάξει: Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση είχε καταβαραθρώσει τις πωλήσεις στις ειδικές κατηγορίες, η αγορά των ΗΠΑ χανόταν για τη Lotus και η φορολογία των αυτοκινήτων στη Βρετανία είχε αυξηθεί. Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως το 1980 η ετήσια παραγωγή της εταιρείας έπεσε από τα 1.200 αυτοκίνητα στα μόλις 380, με τη ρευστότητά της να έχει εξαφανιστεί και τον ιδιοκτήτη της να κατηγορείται πως είχε κρύψει σε φορολογικούς παραδείσους τα λεφτά από την κρατική επιδότηση για την παραγωγή του De Lorean DMC-12 (για το οποίο η Lotus είχε σχεδιάσει το σασί). Οι κατασκευαστικές επιτυχίες τύπου Sunbeam-Lotus και Lotus-Carltonανέβαζαν περαιτέρω το κύρος της εταιρείας, αλλά μέχρι εκεί. Aκόμη και οι δάφνες από τα εφτά παγκόσμια πρωταθλήματα στη F1 (το τελευταίο το 1978, με τη Lotus να προσπερνά προσωρινά τον Ιούλιο τη Ferrari σε συνολικές νίκες, 71 έναντι 70) δεν μπορούσαν να βοηθήσουν την εταιρεία, σε αυτή τη δύσκολη καμπή. Ο Τσάπμαν προσπάθησε να αντιδράσει συζητώντας με την Toyota και με επενδυτικά κεφάλαια που προέρχονταν από την Αμερική, όμως στις 16 Δεκεμβρίου 1982 έφυγε αιφνίδια από τη ζωή, νικημένος από την καρδιά του. Οι κακές γλώσσες είπαν πως εξαφανίστηκε κάπου στον Ειρηνικό, για να ζήσει σαν βασιλιάς μακριά από τους πάντες, ασφαλώς όμως αυτό ήταν υπερβολή... 

Νέα σελίδα...
Η πτώχευση δεν θα είχε αποφευχθεί το 1983 αν ο Ντέιβιντ Γουίκινς δεν είχε δεχτεί να αναλάβει πρόεδρος της εταιρείας, ύστερα από εισήγηση του περιβάλλοντος της «σιδηράς κυρίας» Μάργκαρετ Θάτσερ. Αφού κατάφερε να διαπραγματευτεί με το Δημόσιο την υπόθεση De Lorean, στη συνέχεια προσέλκυσε νέους επενδυτές και έγινε ο σωτήρας της Lotus. To 1986 η εταιρεία πουλήθηκε στη General Motors, για να περάσει επτά χρόνια αργότερα στον έλεγχο του ιδιοκτήτη της Bugatti Ρομάνο Αρτιόλι. Στην περίοδο της GM εντάσσεται η δεύτερη γενιά της Elan, προσθιοκίνητης για πρώτη φορά στην ιστορία της εταιρείας και με κινητήρα της Isuzu. Το 1994 τα μονοθέσια της Lotus αγωνίστηκαν στη F1 για τελευταία φορά και το 1996, μετά τη χρεωκοπία του Αρτιόλι, το πλειοψηφικό μερίδιο της Lotus κατέληξε στην Μαλαισιανή Proton. Η εξέλιξη αυτή έδωσε την ευκαιρία για την εμφάνιση της ίδιας χρονιάς τηςElise, του διασκεδαστικού κεντρομήχανου και πισωκίνητου roadster με τον κινητήρα της Toyota που διαδέχτηκε την Elan. Με την είσοδο της καινούργιας χιλιετίας ένας νέος άνεμος έπνεε πια στη Lotus, που από το 2006 μέχρι σήμερα έχει παρουσιάσει μια νέα σειρά γοητευτικών μοντέλων με παλιά και πρωτοεμφανιζόμενα ονόματα(Esprit, Elan, Europa, Exige, Evora) που φιλοδοξούν να αυξήσουν περαιτέρω τον μύθο της. Τον Μάιο του 2017 η κινεζική Geely απέκτησε το 51% της βρετανικής εταιρείας, με το υπόλοιπο 49% να βρίσκεται στα χέρια της Etika Automotive. Κι όσο για την εξιδεικευμένη Lotus Engineering, εξακολουθεί να παρέχει τεχνικές συμβουλές και υπηρεσίες, διαθέτοντας εγκαταστάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Μαλαισία. Τα δικαιώματα χρήσης του brand name Lotus F1 team έχουν από χρόνια διαχωριστεί και παραμένουν στην κατοχή της οικογένειας. 

credits

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας. Φωτογραφίες: Lotus