Carhistory.gr Logo
  » airplanes » Bleriot XI
Bleriot XI
airplanes
Το αεροπλάνο-θρύλος, που πέταξε πρώτο πάνω από τη Μάγχη, στη μακρινή πια εποχή των αεροπορικών εξερευνήσεων...

O Γάλλος πρωτοπόρος της αεροπορίας Louis Bleriot μπορεί να μη χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις από εμάς, ωστόσο είναι σημαντικό να πούμε δυό λόγια για την προσφορά του στην κοινωνία των ανθρώπων, μέσω των τεχνολογιών που με περίσσιο θάρρος εξερεύνησε και εφάρμοσε. Θα ξεκινήσουμε με ένα στοιχείο περίπου ξεχασμένο στις ημέρες μας, το οποίο έχει να κάνει με τους πρώτους επιτυχημένους στην πράξη προβολείς των αυτοκινήτων, αφού εκείνος ήταν που μας απάλλαξε από τις άβολες ασετυλίνες και φώτισε καλύτερα τις νυχτερινές μας διαδρομές. Η εμπορική επιτυχία της εφεύρεσής του, έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην χρηματοδότηση των πτητικών του πειραμάτων και τον βοήθησε να κατασκευάσει ένα από τα πρώτα μονοπλάνα στην Ιστορία. Στις 25 Ιουλίου 1909 και σε ηλικία 37 ετών έγινε ο πρώτος αεροπόρος που πέταξε επάνω από τη Μάγχη με αεροσκάφος βαρύτερο του αέρα (έτσι ορίζεται το αεροπλάνο με κινητήρα εσωτερικής καύσης, χαρακτηριστικό που το διαχωρίζει από τα αερόστατα και τις πτητικές συσκευές που βασίζονται στους ανέμους). Το Bleriot«XI», που σχεδιάστηκε κατά κύριο λόγο από τον Raymond Saulnier και πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση στις 23 Ιανουαρίου 1909, ήταν μια εξέλιξη του «VIII», το οποίο είχε πετάξει με επιτυχία το 1908. Όπως και ο προκάτοχός του, ήταν μονοπλάνο με έλικα και ξύλινη άτρακτο μερικώς καλυμμένη. Η κύρια διαφορά με το προηγούμενο μοντέλο ήταν η δυνατότητα στρέψης των πτερυγίων του, για ακριβέστερο πλευρικό έλεγχο. Όταν κατασκευάστηκε για πρώτη φορά, είχε άνοιγμα πτερυγίων που έφτανε τα επτά μέτρα. Ο κινητήρας αυτής της ιπτάμενης κατασκευής ήταν τρικύλινδρος αστεροειδής των 24 ίππων και έφερε την υπογραφή του Ιταλού μηχανικού Alessandro Anzani. 

Η ιστορική πτήση
Το «XI» πέρασε στο πάνθεον των αεροπορικών πτήσεων το καλοκαίρι του 1909, όταν ο Louis Bleriot το πέταξε με επιτυχία επάνω από τη Μάγχη, καλύπτοντας την απόσταση από το Calais στο Dover και κερδίζοντας το βραβείο των 1.000 βρετανικών λιρών που προκήρυξε η εφημερίδα «Daily Mail» (ποσό που σήμερα αντιστοιχεί σε περίπου 100.000 λίρες). Αντίπαλοί του σε εκείνον τον διαγωνισμό ήταν ο Hubert Latham με μονοπλάνο Antoinette και ο κόμης de Lambert με διπλάνο Wright. Την ανατολή της 25ης Ιουλίου, με τον άνεμο να έχει ηρεμήσει και τον ουρανό καθαρό, ο Bleriot αποφάσισε να απογειωθεί. Πετoύσε χωρίς τη βοήθεια πυξίδας και για να έχει οπτική αναφορά της κατεύθυνσης που ακολουθούσε, αλλά και για να μπορεί να επιβεβαιώνει την ορθότητά της, η σύζυγός του προπορευόταν του αεροσκάφους του με ένα πλοίο. Όταν έφτασε στις βρετανικές ακτές ύστερα από 36,5 λεπτά, οι συνεργάτες του που ήταν ήδη εκεί, τον κατεύθυναν με τις σημαίες τους σε μια ανοιχτή χλοερή περιοχή για να προσγειωθεί. Με τον άνεμο να έχει δυναμώσει και το σημείο προσέγγισής του να είναι λίγο πιο ανατολικά από όσο είχε υπολογίσει, ο Louis έκανε «βαριά» προσγείωση, με το πλαίσιο σχεδόν να καταρρέει και ένα κομμάτι της έλικας να σπάει. Παρά ταύτα, ήταν μια σσφαλής άφιξη. Όπως ήταν αναμενόμενο, η πρώτη πτήση στην Ιστορία επάνω από τη Μάγχη, τον έκανε διάσημο σε ολόκληρο τον κόσμο. 

Ενός καλού μύρια έπονται
Ύστερα από την επιτυχία εκείνη το Bleriot «XI»κατασκευάστηκε σε μονοθέσιες και διθέσιες εκδόσεις, ενώ εξοπλίστηκε με διάφορους κινητήρες. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία και ως εκπαιδευτικό, ενώ οι στρατιωτικές του εκδόσεις αγοράστηκαν από αρκετές χώρες και παρέμειναν σε υπηρεσία μέχρι το ξέσπασμα του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Το αεροσκάφος που πέταξε πρώτο από το Calais ως το Dover, δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ ξανά. Μετά τον άθλο του επισκευάστηκε βιαστικά και εκτέθηκε στο πολυκατάστημα της «Selfridges» στο Λονδίνο. Αργότερα εμφανίστηκε έξω από τα γραφεία της γαλλικής εφημερίδας «Le Matin» και τελικά αγοράστηκε από το «Musee des Arts et Metiers» στο Παρίσι. Εκεί βρίσκεται ως τις ημέρες μας, όπου θαυμάζεται από το κοινό μαζί με το ατμοκίνητο όχημα του Cugnot. Ο Louis Bleriot έφυγε σχετικά νωρίς από τη ζωή, το 1936, νικημένος από την καρδιά του. Ωστόσο, κανείς δεν ξέχασε την προσφορά του στον κόσμο της αεροπορίας. Από τα περίπου 1.000 «XI»επιζούν αρκετά σε αεροπορικά μουσεία, ενώ δύο (ένα στο Ηνωμένο Βασίλειο και ένα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία. Μάλιστα, θεωρούνται τα δύο παλαιότερα αεροσκάφη στον κόσμο που μπορούν ακόμη να πετάξουν. 

To Bleriot XI στην Ελλάδα
Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης στις 26 Οκτωβρίου 1912, ανάμεσα στα λάφυρα του Ελληνικού Στρατού βρισκόταν και ένα τουρκικό Bleriot «XI». Επειδή τα διαθέσιμα αεροπλάνα εκείνη την εποχή ήταν περιορισμένα, αποφασίσθηκε η αξιοποίησή του για πτήσεις αναγνώρισης στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, με πιλότο τον πρώτο Έλληνα αεροπόρο Εμμανουήλ Αργυρόπουλο. Ατυχώς όμως, πέντε μήνες αργότερα (4 Απριλίου 1913) σε μια πτήση αναγνώρισης επάνω από τον Λαγκαδά, το αεροπλάνο παρουσίασε μηχανική βλάβη σε ύψος 600 μέτρων και στη συνέχεια συνετρίβη, οδηγώντας στο θάνατο τον πρωτοπόρο για τη χώρα μας χειριστή του, αλλά και τον επιβάτη αθλητή και ποιητή Κωνσταντίνο Μάνο.

credits